Tomasz Pietrzak, pochodzący z Siemianowic Śląskich poeta, znalazł się wśród nominowanych do prestiżowej Nagrody Poetyckiej Orfeusz im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Ta prestiżowa nagroda, organizowana przez Muzeum K.I. Gałczyńskiego w Praniu, jest jedną z najważniejszych w kraju. Nominację przyniosła Pietrzakowi książka „Bery z dzielni”, opublikowana przez Wydawnictwo Znak w lecie ubiegłego roku.

Poetyckie spojrzenie na trudne dorastanie

„Bery z dzielni” to wyjątkowy zbiór prawie 50 wierszy. W centrum tej poetyckiej narracji znajdują się przeżycia dwóch chłopców – Ślązaka i Roma – dorastających na przełomie lat 80. i 90. XX wieku. Sceną dla ich historii jest robotnicza dzielnica przypominająca siemianowickie Hugo, pełna mroku i niszczejących budynków.

Przestrzeń dzieciństwa

Tytułowa „dzielnia” jest miejscem pełnym społecznych napięć i historycznego bagażu, gdzie dzieciństwo kończy się zbyt wcześnie. Dorastanie w tym świecie oznacza zmaganie się z ludzkimi potworami – od przemocy domowej, przez biedę i uzależnienia, po przestępczość i rasizm. Pietrzak w swoich wierszach podejmuje te trudne tematy, kreując sugestywny obraz rzeczywistości.

Historia i transformacja

Poezja Pietrzaka to także refleksja nad zmianami społecznymi i historycznymi. Upadek PRL-u, deindustrializacja i przemiany ustrojowe odcisnęły swoje piętno na codziennym życiu ludzi, co autor ukazuje z niezwykłą precyzją. Wkomponowane w wiersze wątki historyczne obejmują nie tylko okres transformacji, ale także wydarzenia takie jak II wojna światowa czy upadek Muru Berlińskiego, splecione z uniwersalnymi historiami rodzinnymi.

Realizm magiczny i śląskie legendy

Unikalną cechą „Berów z dzielni” jest połączenie reportażowego realizmu z elementami realizmu magicznego i wyobraźnią dziecka. Pietrzak umiejętnie zatarł granicę między światem rzeczywistym a fikcją, wykorzystując konwencję śląskich berów i bojek – bajek, legend i anegdot. Dzięki temu jego wiersze zyskują dodatkową głębię i wymiar metafizyczny.

Galeria postaci i społeczny komentarz

W tomie nie brakuje barwnej galerii postaci, od prababki modlącej się do zdjęcia Hitlera, przez milicjantów i folksdojczów, po ikony popkultury. Szczególne miejsce zajmują Romowie, których życie i doświadczenia stanowią ważny element tej poetyckiej opowieści. „Bery z dzielni” to nie tylko poetycka historia dorastania, ale także społeczny komentarz do brutalnej rzeczywistości, w której dzieci zbyt szybko muszą dorosnąć.

Jury i organizatorzy

Książka Pietrzaka znalazła się wśród 20 nominowanych, wybranych przez jury pod przewodnictwem Jarosława Ławskiego. W skład jury wchodzą również Agnieszka Czajkowska, Marzanna Bogumiła Kielar, Bronisław Maj i Marek Zagańczyk. Organizację nagrody wspiera Muzeum K.I. Gałczyńskiego w Praniu, a jej fundatorem jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Dotychczasowe osiągnięcia autora

Tomasz Pietrzak, urodzony w 1982 roku, jest autorem sześciu książek poetyckich. Oprócz „Berów z dzielni” jego wcześniejsze dzieła to m.in. „Bosiny”, „Pospół” i „Umlauty”. Pietrzak był dwukrotnie nominowany do Nagrody Literackiej Nike, a jego wiersze publikowane były w wielu uznanych czasopismach i antologiach. Od 2018 roku jest także współorganizatorem Portu Poetyckiego w Chorzowie.

Źródło: Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich